Panik atağın tək bir səbəbi yoxdur. Çox vaxt bir neçə amil üst-üstə düşəndə bədən həssaslaşır və ilk tutma baş verir. Bundan sonra tutmalar çox vaxt özünü qoruyan bir dövrəyə düşür: insan yeni tutmadan qorxur, bu qorxu isə yeni tutmanı tətikləyir.
Zəmin yaradan amillər
İrsi meyl. Ailədə təşviş pozuntusu olanlarda panik atak ehtimalı daha yüksəkdir.
Uzun stress. Böyük itki, iş gərginliyi, ailə problemləri sinir sistemini «həssas» rejimə keçirir. Maraqlıdır ki, tutma çox vaxt gərgin dövrün ortasında yox, rahatlama anında — istirahət günü və ya tətildə başlayır.
Xarakter. Bədən siqnallarına həddən artıq diqqət yetirən, hər sıxıntını təhlükə kimi şərh edən insanlarda tutmalar daha asan kök salır.
Konkret tətikləyicilər
- Yuxusuzluq — az və keyfiyyətsiz yuxu bədəni qıcıqlanmağa meylli edir.
- Kofein və enerji içkiləri — ürək döyüntüsünü artırıb tutmaya oxşar hiss yaradır.
- Alkoqol və nikotin — təsiri keçəndə təşviş güclənir.
- Hormonal dəyişikliklər — qadınlarda aybaşı ərəfəsi, hamiləlik və menopauza.
- Qələbəlik və qapalı yerlər — metro, lift, izdihamlı yerlər.
- Bəzi dərmanlar və stimulyatorlar.
Tətikləyiciləri necə tapmaq olar?
Qısa bir gündəlik tutun: tutmanın tarixi, saatı, harada olduğunuz, həmin gün nə qədər yatdığınız, nə içdiyiniz. Bir neçə həftədən sonra təkrarlanan amillər görünməyə başlayır. Bu qeydlər qəbulda həkimə də çox kömək edir.
Səbəbləri birlikdə araşdırmaq üçün Dr. Jalə Qarayevaya müraciət edə bilərsiniz.