Panik atak qəfil başlayan, bir neçə dəqiqə içində ən güclü həddinə çatan şiddətli qorxu dalğasıdır. İnsan heç bir real təhlükə olmadan ürəyinin sürətlə döyündüyünü, nəfəsinin çatmadığını, başının gicəlləndiyini hiss edir. Çox adam bunu ilk dəfə ürək tutması və ya ölüm təhlükəsi kimi yaşayır.
Bədəndə nə baş verir?
Panik atak əslində bədənin «təhlükə siqnalı» sisteminin boş yerə işə düşməsidir. Beyin təhlükə olduğunu «zənn edir» və qana adrenalin buraxır. Ürək sürətlənir ki, əzələlərə daha çox qan getsin; nəfəs tezləşir ki, oksigen artsın; əllər titrəyir, tər gəlir. Bu, qaçmaq və ya döyüşmək üçün nəzərdə tutulmuş qədim bir reaksiyadır. Problem odur ki, real təhlükə yoxdur — bədən isə sanki var kimi davranır.
Ən çox rast gəlinən əlamətlər
- Sürətli və ya güclü ürək döyüntüsü
- Nəfəs darlığı, «hava çatmır» hissi
- Köksdə sıxılma və ya ağrı
- Titrəmə, tərləmə, üşütmə
- Başgicəllənmə, bayılacaq kimi olmaq
- Əl-ayaqda keyimə
- Bədəndən və ya reallıqdan qopma hissi
- Nəzarəti itirmək, dəli olmaq və ya ölmək qorxusu
Nə qədər davam edir?
Əlamətlər adətən 10 dəqiqə ərzində zirvəyə çatır və 20–30 dəqiqəyə sakitləşir. Bədən adrenalini sonsuz saxlaya bilmir, ona görə hər tutma öz-özünə keçir. Amma tutmadan sonra saatlarla davam edən yorğunluq və «yenə olacaq?» narahatlığı qala bilər.
Panik atak təhlükəlidirmi?
Panik atağın özü həyat üçün təhlükəli deyil və ürəyə zərər vermir. Lakin əlamətləri bir çox fiziki xəstəliyə oxşadığı üçün, xüsusən ilk tutmada, həkim əvvəlcə ürək və digər səbəbləri istisna etməlidir. Tutmalar tez-tez təkrarlanır və yeni tutma qorxusu həyatınızı məhdudlaşdırırsa, bu artıq müalicə olunan panik pozuntudur.
Tutma anında nə etməli olduğunuzu bu məqalədə oxuya bilərsiniz. Şikayətiniz varsa, nevroloq Dr. Jalə Qarayevaya müraciət edin.
Həkim bu mövzunu izah edir
