Panik atakların ən çətin nəticələrindən biri odur ki, insan tutmanın özündən deyil, yeni tutmanın harada baş verə biləcəyindən qorxmağa başlayır. Bu qorxu bəzi yer və vəziyyətlərdən qaçınmaya gətirib çıxarır. Belə qaçınma genişlənəndə buna aqorafobiya deyilir.
Aqorafobiya necə görünür?
İnsan «kömək çətin olacaq» və ya «qaça bilməyəcəyəm» deyə düşündüyü yerlərdən çəkinir:
- İctimai nəqliyyat, metro, lift
- İzdihamlı yerlər — bazar, konsert, növbə
- Açıq geniş sahələr və ya evdən uzaqlaşmaq
- Tək qalmaq və ya tək çölə çıxmaq
Getdikcə həyat dairəsi daralır: insan yalnız «təhlükəsiz» saydığı yerlərdə, çox vaxt evdə qalmağa başlayır. Bəziləri yalnız yaxın adamla çölə çıxır.
Niyə qaçınma vəziyyəti pisləşdirir?
Qaçınma qısamüddətdə rahatlıq verir, amma beynə «ora həqiqətən təhlükəli idi» mesajını möhkəmləndirir. Növbəti dəfə qorxu daha güclü olur və qaçınılan yerlərin siyahısı uzanır. Beləcə qorxu öz-özünü bəsləyir.
Müalicə mümkündür
Aqorafobiya panik pozuntunun müalicəsi ilə birlikdə yaxşılaşır. Əsas üsul tədricən məruz qalmadır: qorxulu vəziyyətlərə kiçik, idarə oluna bilən addımlarla, nəfəs texnikaları ilə qayıtmaq. Bu, həkim və ya terapevtin müşayiəti ilə daha təhlükəsiz və effektiv olur.
Həyatınız daralmağa başlayıbsa, nə qədər tez başlasanız, o qədər asan geri qayıdırsınız. Dr. Jalə Qarayevaya müraciət edin.