Gecə panik atakları insanı dərin yuxudan qəfil, güclü ürək döyüntüsü, nəfəs darlığı və qorxu ilə oyadır. İlk anda nə baş verdiyini anlamaq çətin olduğu üçün belə tutmalar xüsusilə qorxuducu hiss olunur. Bu, nadir hal deyil və panik pozuntusu olan insanların bir hissəsində rast gəlinir.
Niyə yuxuda baş verir?
Gecə panik atakları qarabasma (kabus) deyil — insan çox vaxt heç bir yuxu görmədən oyanır. Bədənin təhlükə sistemi yuxu zamanı da aktivləşə bilər. Səthi yuxu, gün ərzində toplanan təşviş, kofein, alkoqol və nizamsız yuxu rejimi riski artırır.
Oyananda nə etməli?
- İşığı yandırın, ayağa qalxıb bir az su için — bu, «harada olduğunuzu» beynə xatırladır.
- Dərhal yatmağa çalışmayın; əvvəlcə nəfəsi yavaşladın.
- «Bu panik atakdır, bir neçə dəqiqəyə keçəcək» deyin.
- Saata baxıb vaxtı hesablamayın — bu, gözləmə qorxusunu artırır.
Təkrarın qarşısını almaq
Yuxu gigiyenası gecə tutmalarını azaltmağın əsasıdır: hər gün eyni vaxtda yatıb-durmaq, axşam ekrandan və kofeindən uzaq durmaq, yataq otağını sərin və qaranlıq saxlamaq. Gündüz təşvişi ilə işləmək gecə tutmalarını da seyrəldir.
Nə vaxt həkimə?
Gecə oyanmalarına güclü horultu, nəfəsin dayanması və ya gündüz həddindən artıq yuxululuq əlavə olunursa, yuxu apnoesi kimi vəziyyətləri də yoxlamaq lazımdır. Dəqiqləşdirmə üçün nevroloqa müraciət edin.